Yurt dışında bir inşaat projesi, Türkiye’deki bir projenin bütün zorluklarını taşır ve bunlara yenilerini ekler: başka bir yönetmelik, başka bir izin süreci, başka bir iklim, başka bir tedarik zinciri ve başka bir iş kültürü. Bu farklar işin başında görülmezse, maliyet ve süre üzerindeki etkileri iş sürerken ortaya çıkar.
1. Ülkeyi ve sahayı tanıyın
Planlama, ülke koşullarının incelenmesiyle başlar:
- Yönetmelik ve standartlar: yapı, yangın, enerji ve deprem yönetmelikleri; kabul gören malzeme standartları.
- İzinler: yapı ruhsatı, iş izinleri, ithalat izinleri ve bunların süreleri.
- İklim: sıcaklık, nem ve yağış; betonlama ve dış cephe işlerinin hangi mevsimde yapılabileceği.
- Yerel piyasa: hangi malzemenin, ekipmanın ve ustalığın yerelde bulunabildiği.
2. Maliyeti ülke koşullarına göre kurun
Türkiye’deki birim fiyatlar yurt dışında doğrudan kullanılamaz. Yerel işçilik ve malzeme fiyatları, ithal edilecek kalemlerin nakliye ve gümrük maliyetleri, döviz riski ve yerel vergiler bütçeye ayrı kalemler olarak girmelidir. Kalem kalem bir keşif özeti, bu farkları görünür kılar.
3. Tedariki iş programına bağlayın
Uluslararası projelerde en sık gecikme sebeplerinden biri malzemenin zamanında sahaya gelmemesidir. Yerelde bulunamayacak ürünler belirlenmeli, üretim ve sevkiyat süreleri iş programına baştan yazılmalıdır. Gümrük işlemleri ve olası beklemeler için süre payı bırakılmalıdır. Tedarik ve dış ticaret sayfamızda bu süreci anlatıyoruz.
4. Sözleşmede rolleri ve riskleri netleştirin
Uluslararası işlerde sözleşme dili, uygulanacak hukuk, ödeme para birimi, kur riskinin kime ait olduğu ve anlaşmazlıkların nasıl çözüleceği baştan yazılmalıdır. İş ortaklığı ya da konsorsiyumla girilen ihalelerde her ortağın iş bölümü ve sorumluluğu açıkça tanımlanmalıdır.
5. Yerel ekip ve iş ortaklarıyla çalışın
Yerel alt yükleniciler ve tedarikçiler, ülke koşullarını bilir. Onlarla adil, açık ve uzun soluklu bir ilişki kurmak; kapsamlarını kalem kalem tanımlamak ve aynı kalite ve iş güvenliği kurallarını uygulamak projenin sağlıklı ilerlemesinin şartıdır.
6. Merkez ile saha arasındaki raporlamayı kurun
Mesafe, bilginin gecikmesi demektir. Düzenli ve yazılı ilerleme raporu; tamamlanan işleri, gecikmeleri, bütçe durumunu ve karar bekleyen konuları içermelidir. Bu rapor hem merkezin hem de yatırımcının projeyi uzaktan takip etmesini sağlar.
7. İklim ve mevsime göre planlayın
Aşırı sıcakta betonlama, yağışlı mevsimde toprak işleri ya da dondurucu soğukta dış cephe uygulaması, hem kaliteyi hem süreyi etkiler. İş programı, ülkenin iklim takvimine göre kurulmalıdır.
DEMAFT’ın deneyimi
DEMAFT; Türkiye’nin yanı sıra Kırgızistan, Cezayir, Kamerun ve ABD’de proje yürüttü. Cezayir’in Oran kentinde 5.100 ve 1.016 konutluk sosyal konut projelerini ve Tizi Ouzou’da 50.000 koltuklu stadyum kompleksini; Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te bir özel lüks malikaneyi ve 50 m ile 100 m kapalı atış poligonlarını; Kamerun’un başkenti Yaoundé’de bir özel malikane, bir akaryakıt istasyonu ve ART binasını yaptı. ABD’deki işlerimizi Maryland’de lisanslı iştirakimiz CNK Contracting LLC ile yürütüyoruz.
5 ülkede, farklı yönetmelik, iklim ve tedarik koşullarında edindiğimiz bu deneyimi uluslararası inşaat projeleri sayfamızda anlatıyoruz. Yurt içi ve yurt dışı ihaleler için iş ortaklığı tekliflerine açığız.
